Depi nan Liberasyon peyi nou anba esklavaj, nan lane 1804, zans\u00e8t nou yo te kite pou nou yon eritaj kouraj ak sakrifis ki pa gen par\u00e8y. Yo te mete t\u00e8t yo ansanm, san gade sou diferans yo, pou yo te ka kase chenn lesklavaj epi ba nou yon peyi lib. Se vre yo mouri men yo kontinye ap viv toujou paske lespri yo toujou la, san yo toujou la, z\u00e8v yo toujou la. Kidonk, Ayiti ap viv toujou men l ap soufri. Li tonbe, li brize, li fann, li dechikte. Jodi a, l\u00e8 n ap gade sitiyasyon Ayiti kote tout bagay par\u00e8t pou chire ak kraze, yon gwo kesyon pandye sou t\u00e8t chak pitit t\u00e8 sa a: \u00ab Kisa m ka f\u00e8 pou peyi m? \u00bb Reponn kesyon sa a pa yon senp chwa ank\u00f2, se yon devwa moral ak yon ijans nasyonal pou nou kapab retire peyi a nan twou kote l ye a. Ayiti se Manman nou. <\/p>\n\n\n\n
Se pa bagay ki fasil pou yon peyi ap mande pitit li yo : kote yo? Yon pitit ki renmen manman l toujou ap ch\u00e8che yon fason pou l f\u00e8 manman l kontan paske si li la toujou se paske manman l te toujou sakrifye l pou li, Ayiti se zantray nou tout, se rasin nou, se li jodi a, k ap rele nou nan chak ti souf li, k ap rete gade nou nan chak ti rega li, k ap tande nou ak tout atansyon l. Depi nan kat kwen zantray li, nan fon k\u00e8 santiman l ak nan tout z\u00f2n lavil tankou andey\u00f2 l, kote lanm\u00e8 f\u00e8 bri, pale ak ri mwen gade lanm\u00e8 a ak lespwa, yon jou lap jou. Chak fwa sol\u00e8y la ap desann, k\u00e8 n sere. N ap gade j\u00e8n par\u00e8y nou ap pati al ch\u00e8che yon lavi miy\u00f2 l\u00f2t b\u00f2 dlo, paske anpil nan nou pa janm vle di ak f\u00e8 anyen pou peyi a. Nou p\u00e8di s\u00e8vo, nou p\u00e8di memwa nou nan l\u00f2t peyi, nou p\u00e8di f\u00f2s nou. <\/p>\n\n\n\n
Chanjman Ayiti bezwen an pap soti dey\u00f2; li dwe k\u00f2manse nan men chak sitwayen atrav\u00e8 aksyon konkr\u00e8 ak yon angajman san fay. Chak sitwayen yo dwe pran responsabilite yo epi pwovoke yon chanjman mantalite. Ou pa bezwen tann gen yon gwo tit, ni gwo lajan nan p\u00f2ch ou pou w k\u00f2manse s\u00e8vi peyi w. Nou kapab respekte lalwa ak f\u00f2s l\u00f2d yo yon fason pou w pote kontribisyon w nan Peyi a. Paske yon peyi pa ka mache san disiplin. Se pou nou respekte k\u00f2d wout la , pa jete fatra nan lari, pwoteje byen piblik yo, etc. Mod\u00e8l j\u00e8s sa yo se premye pa pou montre lanmou pou patri a. Se pou nou refize kowipsyon nan fason nou pap ni bay ni aksepte pratik ki anpeche peyi a pwogrese. Entegrite nan sa n ap f\u00e8 chak jou se baz yon sosyete solid ki chita sou konsyantizasyon ak edikasyon k ap p\u00e8m\u00e8t nou pwoteje t\u00e8t nou ak l\u00f2t moun atrav\u00e8 enf\u00f2masyon ki senp, epi ankouraje timoun kou granmoun nan kominote a pou yo aprann epi konprann val\u00e8 sivik yo. Peyi m bezwen patisipasyon m nan kominot\u00e8 a ki se f\u00f2s akonpanyeman ak solidarite pou yon l\u00f2t Ayiti. Jef\u00f2 nou ki chita sou \u00f2ganize konbit pou netwaye katye, plante pyebwa pou pwoteje anviw\u00f2nman an, ak ranje ti espas ki kraze nan vwazinaj la, se yon fason w dwe pran inisyativ nan ti kwen kote w ye pandan wap gade alantouw. Se yon patisipasyon nan lavi sosyal, ekonomik ak politik se vr\u00e8man yon fason pou reponn ak ent\u00e8wogasyon sa a \u00ab Kisa m ka f\u00e8 pou peyi m? \u00bb. Kreye rezo solidarite ant vwazinaj pou veye sou t\u00e8t nou, pataje enf\u00f2masyon, epi sip\u00f2te fanmi ki pi f\u00e8b yo nan moman difisil. Achte pwodui peyi a pou ankouraje agrikilti ak ti antrepriz lokal yo. L\u00e8 n achte lakay, nou kreye travay pou fr\u00e8 ak s\u00e8 nou yo. <\/p>\n\n\n\n
Peyi n nan pap chanje ak gwo diskou s\u00e8lman, se ak aksyon chak jou chak ayisyen. Menm jan zans\u00e8t nou yo te f\u00e8 pa yo a nan batay pou lib\u00e8te a, jodi a batay pa nou an se pou rekonstriksyon, dignite ak lap\u00e8. L\u00e8 chak sitwayen konprann w\u00f2l li epi li deside aji nan kominote l, n ap kapab retire Ayiti nan sitiyasyon sa a epi bati yon pi bon demen pou jenerasyon k ap vini yo. Angaje t\u00e8t ou san w pa vann konsyans ou, pa kite p\u00e8s\u00f2n f\u00e8 w kw\u00e8 ou tw\u00f2 piti pou w chanje bagay yo. Pataje konesans ou, poze kesyon yo, mande rap\u00f2 ak resp\u00e8, epi refize antre nan jw\u00e8t koripsyon ak divizyon k ap fini ak lavni w. <\/p>\n\n\n\n